ATA-AÖF Sağlık Kurumlarında Maliyet Yönetimi Çıkmış Sorular

Ders, sağlık kurumlarında maliyetin ne olduğunu, nasıl sınıflandırılıp hesaplandığını, fiyatlandırmayı, planlama ve stok kararlarını, finansal tabloları ve oran analizlerini ele alır.

Maliyet ve fiyatlandırma temelleri

• Maliyet, bir hedefe ulaşmak için katlanılan fedakârlıkların para cinsinden ifadesidir.
• Maliyet analizi, hizmetlerin birim maliyetini sistemli biçimde ortaya koyan yöntemlerin tamamıdır.
• Fiyatlandırma, kurumun ürettiği mal ve hizmetlere satış bedeli biçilmesi sürecidir.
• Psikolojik fiyat politikası, müşterinin fiyat algısını etkilemeye dayanır; 9,99 TL gibi fiyatlar örnektir.

Maliyet unsurları ve muhasebe kaydı

• İlaç, tıbbi sarf malzemesi, yolluk ve dış kaynak kullanımı hastanede maliyet kalemleridir.
• Hizmet gelirleri kazanılan tutardır; maliyet unsuru sayılmaz.
• Hizmet üretimindeki direkt işçilik ücretleri Tekdüzen Hesap Planı'nda 740 Hizmet Üretim Maliyeti hesabında izlenir.

Maliyet sistemleri ve yöntemleri

• Kapsama göre sistemler: tam, değişken, direkt (asal) ve normal maliyet sistemleri.
• Sabit Maliyet Sistemi diye bir sınıf bulunmaz.
• Fiilî maliyet yöntemi, üretimden sonra gerçekleşen giderlere bakarak maliyeti hesaplar.
• Safha maliyet sistemi, benzer ya da tek tür ürün veya hizmet üreten, seri üretimli işletmelerde kullanılır.
• Faaliyete Dayalı Maliyetleme, endirekt maliyetleri yol açan faaliyetlere göre dağıtan çağdaş bir yaklaşımdır.

Planlama ve stok yönetimi

• Planlamanın aşamaları: amaçların belirlenmesi, mevcut durumun incelenmesi ve zamanlama.
• Örgüt yapısını düzenlemek planlamaya değil, örgütleme işlevine aittir.
• Optimum Sipariş Miktarı modelinde stokun tükenmeyeceği varsayılır; bu nedenle emniyet stoku gerekmez.

Kâr ve kalite maliyeti raporlama

• Kâr, güvenlik payı ile katkı oranının çarpımına eşittir; güvenlik oranı hesapta kullanılmaz.
• Örnek: güvenlik payı 2000 TL, katkı oranı 2 ise kâr 4000 TL olur.
• Kalite maliyetlerinde yüzde bazlı rapor, her grubun ve alt kalemin toplam içindeki payını gösterir.

Finansal tablolar ve oran analizi

• Muhasebe bilgi sistemi, finansal raporlamayla mali durum ve faaliyet sonuçlarını dış çıkar sahiplerine iletir.
• Maaş bordrosu yalnızca çalışan ödemelerini gösterir; finansal tablo sayılmaz.
• Likidite oranları kısa vadeli borç ödeme gücünü ölçer; Asit-Test oranı bunlardandır.
• Likidite analizi, kısa vadeli borç ödeme gücünü ve işletme sermayesinin yeterliliğini inceler.

Bütçe

• Üniversite hastaneleri genel bütçe dışında, özel bütçeli kurumlar kapsamındadır.

Maliyet

Belirli bir amaca ulaşmak için yüklenilen fedakârlıkların parasal ifadesi.

Maliyet analizi

Hizmetlerin birim maliyetini sistemli biçimde saptayan yöntemler bütünü.

Fiyatlandırma

Üretilen mal ve hizmetlerin satış bedelinin belirlenmesi.

Fiilî maliyet

Maliyetin, üretim sonrası gerçekleşmiş giderler esas alınarak hesaplanması.

Safha maliyet sistemi

Benzer veya tek tip ürün üreten seri üretimli işletmelerde uygulanan sistem.

Faaliyete Dayalı Maliyetleme

Endirekt maliyetleri, bunlara neden olan faaliyetler üzerinden dağıtan yaklaşım.

740 Hizmet Üretim Maliyeti

Direkt işçilik gibi hizmet üretim maliyetlerinin izlendiği hesap.

Optimum Sipariş Miktarı (OSM)

Stok sipariş miktarını belirleyen, stok tükenme riskini varsaymayan model.

Likidite oranları

Kısa vadeli borçları ödeme gücünü gösteren oranlar; Asit-Test örnektir.

Psikolojik fiyat politikası

Fiyat algısını etkilemeyi amaçlayan fiyatlama stratejisi.

Güvenlik payı

Katkı oranıyla çarpıldığında kârı veren büyüklük.

Özel bütçe

Üniversite hastanelerinin dahil olduğu, genel bütçe dışı bütçe türü.

• Planlama (amaç, durum analizi, zamanlama) ile örgütleme (yapı düzenleme) işlevleri karıştırılmamalı.
• Gelirler maliyet unsuru değildir; maliyet kalemi sorularında gelir şıkkı genellikle yanlış cevaptır.
• Kâr hesabında güvenlik oranı değil, güvenlik payı × katkı oranı kullanılır.
• Fiilî maliyet üretimden sonra, Safha sistemi ise benzer ürün üreten seri üretimde geçerlidir; tanımlarına dikkat edilmeli.
• Maaş bordrosu finansal tablo değildir; Asit-Test oranı ise likidite oranıdır.